Gure eta hirugarrenen cookieak erabiltzen ditugu gure webgunea erabiltzeko eta neurtzeko gure zerbitzuak hobetzeko. Nabigatzen jarraitzen baduzu, bere erabilera onartzen duzula uste dugu. Ezarpenak alda ditzakezu edo informazio gehiago lortzeko.

6 graduko tartearen teoria

1969an, Ameriketako Estatu Batuetako Proiektu Agentzia batek urruneko 4 sistema konektatu zituen baterako sare batean (ARPANET), gerra egonez gero komunikazioak aktibo mantentzeko. Urte batzuk geroago, iritziak partekatzeko eta lanetan kolaboratzeko erabili zuten unibertsitateek. Gaur egun Internet deitzen diogu, eta edonor sar daiteke bertan, informazioa eskuratzeko, partekatzeko eta konektatzeko, baina baita eraso egiteko edo kutsatzeko ere.

Munduko telefono eta ordenagailu guztiak oso babestuta dauden 2 sistema eragilerekin funtzionatzen dute ia. Halaxe daude Gauzen interneta, lurrunez garbitzeko makinak, argiak, telebista, droneak eta abar ere… baina hacker batek tranpaz jos dezake espazio birtuala, softwareak deskargatzera edo automatikoki eguneratzera gonbidatuta, eta, horrela, zure informazio guztia bahitu lezake.

Astero lapurtzen dira datuak. Demokratizazio teknologikoak azken teknologietarako sarbidea ahalbidetzen du, baina baita maila guztietan erasoak eragitea ere: segurtasun-kameretan, sistema informatikoetan, datu-baseetan… Dena da kaltebera.

Eta horrek… badu konponbiderik?

Ez eman informazio konfidentzialik Internetez.

Ez jaitsi programarik, fabrikatzailea ezagutzen ez baduzu.

Ez konektatu wifi publikora.

Ez jarri pasahitz errazik.

Ez nabigatu antibirusik edo suebakirik gabe, eta hobe, nabigatu ezkutuan.

Denak huts egiten duenean…

Espainian 328 eraso zibernetiko izaten dira egunean, eta zuri gertatuz gero, ziberaseguru batek bakarrik lagun zaitzake eraso horrek eragindako kalteekin edo dena berriz leheneratzen.

Sei graduko tartearen teoriak erakusten digu pertsona batek 100 kontaktu dituela batez beste, eta Lurreko beste edozeinekin konekta daitekeela. Biderkatu eta seigarren mailan 1.000 milioi pertsonara iritsiko zarela ikusiko duzu. Internetekin, bizkortu egiten da prozesu hori. Konektatuta gaude guztiok, onerako, txarrerako…